Năm mới nhất 2009 Có nên đầu tư vàng?

Vàng có mặt trong đời sống thông thường của hồ hết mọi người. Lúc kinh tế thịnh vượng, cũng như khi khó khăn, nhiều bà nội trợ vẫn duy trì thói quen hễ có chút tiền dư dả là mua vàng về trữ. Ngay cả những bậc lão niên gần đất xa trời, được con cháu biếu chút tiền quà mỗi tháng, cũng để mắt đến giá vàng. Đến mức, vào những tháng đầu năm 2008, khi các nhà băng thương nghiệp chạy đua tăng lãi suất để huy động vốn, một số người đã đặt câu hỏi: Tại sao tiền trong dân cứ đổ vào vàng mà không chảy vào Ngân hàng? Quyết định mua vàng của các bà nội trợ bắt nguồn từ một triết lý đơn giản. Là người giữ tiền ăn xài hằng ngày của gia đình, họ thấu hiểu sự đáng sợ của lạm phát, cảm nhận đầy đủ việc đồng tiền mất giá sẽ ảnh hưởng thế nào đến chất lượng cuộc sống của cả gia đình họ. Vì vậy, họ tính đến chuyện “bảo vệ” ngày mai gia đình mình bằng cách mua sự đảm bảo giá trị cho đồng tiền. Và vàng là một trong những công cụ để thực hiện điều này! Ở khuôn khổ rộng hơn, người tiêu dùng trên toàn thế giới cần đến vàng để làm nguyên liệu trong sinh sản công nghiệp, chế tạo trang sức, phục vụ nhu cầu đàm luận, làm vật ngang giá thay cho tiền trong nhiều giao du. Chuyên nghiệp hơn, nhiều người chọn vàng như một phương tiện đầu tư sinh lợi. Trước khi đi vào phân tách có nên đầu tư vàng trong năm 2009 hay không, hãy xem lại vàng đã phát huy nội lực của nó ra sao trong năm 2008? Nhiệt kế đo sức khỏe kinh tế thế giới Trong một phạm vi nào đó, vàng phát triển theo một số quy luật mang tính thời điểm. Giá vàng thường lên rất cao vào cuối năm do nhiều hoạt động tất toán của doanh nghiệp và đặc biệt là mùa cưới của người Ấn Độ, dân tộc sử dụng vàng nhiều nhất cho mùa vui này. Theo tùng san The Economic Times của Ấn Độ, kinh tế khó khăn trong năm 2008 kéo theo sản lượng nhập khẩu vàng của quốc gia này sụt giảm 47% so với mức 759 tấn trong năm 2007. Tuy nhiên, trên khuôn khổ toàn thế giới, kinh tế khó khăn không làm giảm nhu cầu về vàng. Sản lượng vàng thế giới trong năm 2008 chỉ khoảng 2.500 tấn, trong khi nhu cầu lên đến khoảng 4.000 tấn/năm. CÁC SÀN VÀNG TẠI VIỆT NAM Trọng tâm Giao dịch VàngACB Sàn giao tế VàngPhố Wall Trung tâm giao du VàngViệt Á Sàn giao du VàngPhương Nam Sàn giao du Vàng SJCHà Nội Sàn giao tế Vàng SJCEximbank Sàn giao du VàngSacombank Trọng tâm Giao dịch VàngViệt Nam (VGB) Nguồn: Trung tâm giao thiệp Vàng ACB Ngoài vàng vật chất, lượng vàng được Giao dịch qua sàn cho thấy nhu cầu vàng còn lớn hơn rất nhiều. Theo số liệu từ Hiệp hội Thị trường Vàng London (London Bullion Market Association), khối lượng giao tế vàng nhàng nhàng mỗi ngày tại sàn London trong tháng 11.2008 lên đến 18,3 triệu ounce (trị giá 13,9 tỉ USD), nghĩa là cứ 4,4 ngày, trọng điểm này giao thiệp hết sản lượng vàng thế giới sản xuất trong 1 năm (1 ounce = 31,103476 gr). Bên cạnh đó, vàng còn được xem là nhiệt biểu của nền kinh tế và chiếc nhiệt kế này đã hoạt động rất mạnh trong năm 2008. Khi kinh tế toàn cầu suy yếu, mọi hàng hóa đều mất giá trầm trọng. Chỉ số giá Reuters/Jefferies CRB Index của 19 loại hàng hóa thế giới năm 2008 (trong đó có vàng) giảm xuống mức 180 (tương đương mức thấp nhất của năm 1975), trong khi đỉnh điểm của nó có lúc đạt đến 350. Chỉ số giá chung giảm, nhưng vàng vẫn “khai trương” một năm 2008 may mắn cho các nhà đầu tư với mức giá mở cửa 850 USD và đóng cửa ở mức 880 USD/ounce, tăng 2,8% so với thời khắc trước đó. Còn tại Việt Nam thì sao? Kết quả khảo sát trên báo điện tử VietnamNet vào tháng 4 và 5.2008 cho thấy, vàng cũng được nhà đầu tư Việt Nam ưa chuộng. 31,67% độc giả chọn vàng làm kênh đầu tư, so với 22,13% chọn chứng khoán, 19,46% chọn bất động sản và 9,91% gửi tiện tặn. Giá vàng Việt Nam trong năm 2008 liên tục xoay quanh mức 17 triệu đồng/lượng, có lúc đỉnh điểm đạt hơn 19 triệu đồng/lượng, khiến nhiều nhà đầu tư mau chóng chuyển dòng vốn từ chứng khoán và các hình thức khác sang kinh doanh vàng (1 lượng vàng = 37,5 gr). Cứ nhìn vào các sàn giao thiệp vàng cũng thấy ngay sự tỏa sáng của kim loại quý này. Năm 2008 có thể xem là năm “đại hỷ” của Trung tâm Giao dịch Vàng, Ngân hàng ACB. Lợi nhuận từ kinh doanh vàng đạt 400 tỉ đồng, đóng góp hơn 15% tổng lợi nhuận 2.556 tỉ đồng của nhà băng ACB năm 2008. Sức hút của vàng còn được minh chứng khi Việt Nam trở nên 1 trong 4 quốc gia có tỉ lệ nhập khẩu vàng tăng mạnh nhất trên thế giới trong quý II/2008, sau Mỹ, Trung Quốc, Ai Cập (theo số liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới). Riêng về nhu cầu vàng vật chất trong năm 2008, sản lượng vàng nữ trang không đổi thay nhiều, nhưng trữ lượng vàng miếng gia tăng đáng kể, xuất phát từ nhu cầu bảo vệ tài sản của người dân trong thời kỳ lạm phát. Từ đây, có một câu hỏi đặt ra là liệu vàng sẽ phát huy tác dụng như thế nào nếu trong tình hình trái lại: thiểu phát. Theo ông Mark O’Byrne, Giám đốc Điều hành Công ty Gold & Silver Investment Limited (Ireland), vàng không chỉ có sức khỏe ổn định trong lạm phát mà còn cả trong tình hình thiểu phát. Thời kỳ Đại Suy thoái những năm 1930, chỉ số Dow Jones giảm đến 90%, giá cả hàng hóa giảm không phanh đến 50%. Lúc đó, Mỹ là quốc gia cho vay lớn nhất và đồng USD, được bảo hiểm bởi vàng, trở nên đồng tiền mạnh nhất. Giá vàng thậm chí còn mạnh lên khi Chính phủ Mỹ thực hành chính sách định giá thấp đồng USD xuống 60%, khiến giá vàng tăng từ 22 USD/ounce lên đến 35 USD/ounce năm 1933. Nhưng nói như vậy không có nghĩa vàng nằm ngoài ảnh hưởng từ những khó khăn của nền kinh tế. Năm vừa qua, vàng cũng khiến nhà đầu tư lảo đảo. Năm 2008, nhà đầu tư tài chính nói chung, trong đó có vàng, đối mặt với một năm biến động theo hai thái cực: vừa đối phó lạm phát, vừa vật lộn với nỗi lo thiểu phát. Thị trường biến động khó dự đoán, nhiều lúc vượt khỏi tầm kiểm soát của những nhà đầu tư nhiều kinh nghiệm nhất. Riêng vàng có thời đoạn đạt đỉnh trên 1.030 USD/ounce (tháng 3.2008), do giá hàng hóa nói chung ào ạt leo thang. Nhưng rồi bong bóng trên thị trường hàng hóa bị “xì hơi”, mọi loại hàng hóa bị bán tháo, đã đẩy vàng có lúc tụt về mức 680 USD/ounce (tháng 11.2008) trước khi hồi phục và lên đến 900 USD/ounce như hiện nay. Việc giá vàng nhảy “lambada” trong năm qua đã khiến không ít nhà đầu tư tán gia bại sản, trong khi số khác thì bỗng chốc thành tỉ phú. Ông Trần Huy Doãn, Trưởng nhóm Tự doanh, thuộc Khối Ngân quỹ, Ngân hàng ACB, đánh giá, sự giằng co của giá vàng trong năm qua đã biểu hiện đủ mọi sắc thái tâm lý của nhà đầu tư: lòng tin, nỗi sợ hãi, sự không vững chắc về tương lai của các sản phẩm đầu tư tài chính. Vậy, trong năm 2009, khi nền kinh tế được dự báo sẽ còn nhiều bất ổn, liệu vàng có còn khả năng tỏa sáng? Vẫn là “vịnh tránh bão” của năm 2009? Liệu vàng có thể tiếp kiến là “vịnh tránh bão” trong năm 2009? Đó là câu hỏi mà thảy các nhà đầu tư tài chính đều quan tâm. Hiệp hội Thị trường Vàng London trong ngày 9.1.2009 đã ban bố nhận định của chuyên gia từ 25 tổ chức hàng đầu trong ngành nhà băng và các quỹ đầu tư về giá vàng. Theo đó, giá vàng làng nhàng năm 2009 được các chuyên gia này nhận định sẽ là 881 USD/ounce. Họ cũng từng dự báo giá vàng sẽ đạt mức trên 1.000 USD/ounce và điều đó đã đích thực xảy ra vào tháng 3.2008. 75% các chuyên gia trong nhóm này còn dự báo giá vàng có thể đạt đến mức khá cao là 1.073 USD/ounce trong năm 2009. Giao tế VÀNG QUA SÀN Khối lượng tối thiểu: 5 lượng Bước nhảy về giá: 1.000 đồng/lượng Tỉ lệ ký quỹ: 7% Tỉ lệ cảnh báo (margin call): tài sản ròng/dư nợ vay<5%. Nếu tỉ lệ tài sản ròng/dư nợ vay thấp hơn 5%, khách hàng cần bổ sung vốn ký quỹ để trở về 7%. Tỉ lệ xử lý (close-out): tài sản ròng/dư nợ vay<4%. Nếu tỉ lệ tài sản ròng/dư nợ vay thấp hơn 4%, sàn giao dịch vàng có thể đơn phương tất toán toàn bộ nợ vay của khách hàng. Một số quy định khác Khách hàng được vay 93% giá trị Giao dịch. Không phải trả lãi vay nếu tất toán trong ngày. Không có giá tham chiếu đầu ngày, dựa trên giá đóng cửa ngày trước đó. Hiệu lực tính sổ: ngay sau khi lệnh khớp. Có thể thu phí rút, nộp vàng/tiền. (Nguồn: trọng tâm giao du Vàng ACB) Trong một thưa về triển vọng thị trường vàng năm 2009, ông Dave Meger, Giám đốc Bộ phận Thị trường kim khí, Công ty giao tế Alaron Trading (Chicago, Mỹ), cũng cho rằng, vàng sẽ đấu là “vịnh tránh bão”. Theo ông, kim khí này có mức biến động giá lớn và tránh được việc mất tính thanh khoản quá mạnh như ở các kênh đầu tư tài chính khác. Ông Peter J. Cooper, một nhà phân tích tài chính tự do tại Dubai (Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất), đưa ra một số lý do nên đầu tư vàng trong năm 2009. Thứ nhất, việc Israel tiến công vào dải Gaza gần đây cho thấy, bất ổn ở khu vực Trung Đông vẫn chưa được giải quyết. Thứ hai, nhu cầu giao tiếp vàng vật chất tại Sở Giao dịch Hàng hóa New York (NYMEX) vẫn đang gia tăng. Thứ ba, thời kỳ bình phục gần đây của đồng USD có vẻ như cũng đã đi tới hồi kết. Trong khi đó, căn cứ vào tỉ suất lợi nhuận của các hình thức đầu tư, ông James West, chủ biên trang web tham vấn đầu tư vàng MidasLetter.Com, cho rằng, bất kỳ hình thức đầu tư nào có tỉ suất sinh lợi nhàng nhàng 10-17% đều có thể mang lại thành công. Và vàng, với tỉ suất sinh lợi tương đương ngưỡng này, được xem là tài sản đầu tư khả thi. Còn về phía nhà đầu tư vàng, phần nhiều đều băn khoăn với câu hỏi: Điều tệ nhất của cuộc khủng hoảng tài chính thế giới đã xảy ra chưa? Và mất bao lâu thì rủi ro của hệ thống tiền tệ sẽ được khống chế? Trả lời cho câu hỏi này, ông Doãn, Ngân hàng ACB, cho biết, không loại trừ yếu tố suy thoái kinh tế sẽ đưa giá vàng về biên dưới tại mức 700 USD/ounce. Cho nên, chiến lược đầu tư vàng trong tình hình này phải luôn dựa vào hai mức cản: tại 890-892 USD/ounce và 925 USD/ounce để giảm thiểu rủi ro. *Tác giả Lưu Bảo Hương hiện là Giám đốc - Biên tập chương trình giảng dạy của Công ty Cổ phần Đầu tư và Đào tạo Doanh Chủ. 3 NGUYÊN TẮC VÀNG Thực tại chứng minh cuộc khủng hoảng tài chính ngày nay có một phần duyên do sâu xa do con người không kìm giữ được lòng tham. Khi kinh doanh vàng, với tỉ suất lợi nhuận lớn và rủi ro cao, điều trước nhất nhà đầu tư phải “nằm lòng” là hãy luôn giữ mình tỉnh ngủ. Tại Việt Nam, khi tham gia giao du vàng qua sàn, nhà đầu tư chỉ cần ký quỹ 7%. Tức thị nếu cần mua 100 lượng vàng, chỉ cần đặt cọc 7 lượng. Giả thử giá vàng lúc ký quỹ là 17,5 triệu đồng/lượng, nếu giá tăng lên 17,8 triệu đồng/lượng, bạn lãi 30 triệu đồng ngay trong ngày. Nhưng nếu giá giảm xuống còn 16,8 triệu đồng/lượng và bạn không kịp bổ sung tiền ký quỹ, nhà băng sẽ tự động tất toán sờ soạng tài khoản của bạn. Trong một lớp học dành cho chuyên viên kinh dinh vàng và ngoại tệ tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Đào tạo Doanh Chủ, có học viên hỏi ông Ng Cheng Thye, Giám đốc kinh doanh Vàng nhà băng Standard châu Á rằng, anh đầu tư 5 phiên lãi, đến phiên thứ 6 bị lỗ, sau đó tiếp chuyện đầu tư nhồi và kết quả là… mất trắng, vậy bài học nên rút ra ở đây là gì? Ông Thye giải đáp: “Khi thua, chúng ta rất dễ mất tĩnh tâm. Cách tốt nhất là ngay lúc thua thì đóng tài khoản, nghỉ ngơi, đi du lịch vài ngày. Tâm lý mất tĩnh tâm vì thua lỗ sẽ dẫn ta đến việc coi đầu tư như một canh bạc. Như vậy, khả năng thua trong dài hạn lại càng kiên cố!”. Đó là xét về khía cạnh tâm lý, còn trên bình diện kỹ năng, đầu tư vàng đòi hỏi những kinh nghiệm gì? Qua bàn thảo với các chuyên gia ngành vàng, có thể rút ra 3 nguyên tắc “vàng” cho nhà đầu tư khi tham gia vào thị trường này. MỘT SỐ WEBSITE VỀ THỊ TRƯỜNG VÀNG THẾ GIỚI Www.Easy-forex.Com Www.Igmarkets.Com Www.Thebulliondesk.Com Www.Kitco.Com Www.Forexfactory.Com Www.Saxobank.Com Dừng đúng lúc Nguyên tắc quan yếu trước tiên là cắt lỗ. Vì sao cắt lỗ lại quan trọng? Thứ nhất, do đòn bẩy nợ trong kinh doanh vàng rất lớn, thường ngày nhà đầu tư chỉ cần đặt cọc từ 1-7% giá trị giao thiệp là có thể tham dự mua bán tại sàn vàng. Thứ hai, khác với thị trường chứng khoán, thị trường vàng và ngoại tệ thế giới là thị trường giao tế liên thông toàn cầu, không có biên độ giao tiếp. Nên chi, việc giá vàng thế giới rớt hoặc tăng 100 điểm trong một đêm không có gì đáng ngạc nhiên. Nhà đầu tư vàng sẽ chịu rủi ro lớn nếu dùng chiêu “bình quân giá” (tức là, tiếp mua nhồi khi giá rớt) như một số nhà đầu tư chứng khoán thường thực hành. Ngoài ra, ông Trần Khải Nam Trung, một chuyên viên tham vấn đầu tư vàng có nhiều năm kinh nghiệm, cũng gợi ý các nhà đầu tư nên áp với khối lượng giao du của mình. Chọn đúng công cụ Nguyên tắc thứ hai là phải biết lúc nào nên chọn phương pháp phân tích kỹ thuật hay phân tích cơ bản để dự đoán xu hướng giá vàng. Phân tách kỹ thuật là dùng phương tiện thống kê giá vàng trong kí vãng để phán đoán hành xử của các nhà đầu tư khác trong tương lai, từ đó ra quyết định khi nào nên dự thị trường và tham gia với giá trị bao nhiêu. Phân tách cơ bản là phương pháp áp dụng cho dài hạn, dựa trên các chỉ số kinh tế, chính trị, môi trường và những yếu tố liên quan khác để đưa ra xu hướng tổng quát, cũng như hiểu được bản tính của một thiên hướng đầu tư lớn. Khi kinh dinh vàng, nhà đầu tư nên kết hợp cả 2 phương tiện phân tích. Đối với nhà đầu tư chứng khoán, việc phân tách kỹ thuật còn ít được ứng dụng nhưng các chuyên gia đầu tư vàng lại dùng phương pháp này mỗi ngày. Vì phân tích kỹ thuật là tham khảo cách hành xử chung của các nhà đầu tư nên việc họ cùng sử dụng phương pháp này vô hình đã tạo ra một phong cách rất đặc trưng của các nhà đầu tư vàng: họ hầu như có cùng lối hành xử khi dự thị trường. Tuy vậy, trong một số thời điểm, việc giá vàng chạy ngược khuynh hướng vẫn thường xảy ra, dụng cụ phân tích kỹ thuật sẽ bị giảm tác dụng. Điều đó mô tả tâm lý hỗn loạn, không đồng nhất của các nhà đầu tư. Đặc biệt trong năm 2008, việc thị trường tài chính rơi vào khủng hoảng đã hình thành nên những quyết định trái ngược nhau trong việc mua bán của nhà đầu tư vàng. Ông Huỳnh Trung Khánh, Phó chủ toạ Hiệp hội kinh dinh Vàng Việt Nam, giảng giải: “Khi giá vàng biến động quá mạnh, bứt ra khỏi xu hướng, tức thị báo hiệu tâm lý thị trường đang biến động thất thường thì mọi phân tách về quá khứ không còn chính xác nữa. Khi đó, quyết định tiếp tục đầu tư hay không phụ thuộc nhiều vào năng lực và chừng độ chịu đựng rủi ro của nhà đầu tư”. Đừng quá mạo hiểm Nguyên tắc thứ ba, cũng là nguyên tắc tạo nên sự khác biệt giữa nhà đầu tư vàng chuyên nghiệp với những người còn lại, đó là xây dựng mô hình quản lý rủi ro. Để xây dựng mô hình này, nhà đầu tư có thể căn cứ vào thông tin và các bài phân tách về giá vàng, xu hướng vàng thế giới được cập nhật mỗi giờ, mỗi phút trên internet. Tuy nhiên, có được những thông báo tốt chưa phải là tất. Ông Doãn, sau nhiều năm kinh dinh và quản lý mảng tự doanh tài sản của Ngân hàng ACB, chia sẻ kinh nghiệm: “Không ai có thể tự nhận mình hoàn hảo với hai chữ lý trí. Một khi bạn đã mua vàng, bạn chỉ mong giá tăng và như vậy dễ suy đoán sai dấu hiệu thị trường”. Nguyên tắc của ông Doãn trong việc phác thảo mô hình quản lý rủi ro là: “Không bao giờ chấp thuận rủi ro quá cao so với sức chịu đựng của bản thân, cả về tâm lý lẫn tiền bạc”. Rốt cục, một nguyên tắc bất biến được các chuyên gia nhắc đi nhắc lại là: “kinh doanh để tồn tại, không phải để đặt cược tài sản”. Đầu tư vàng không phụ thuộc nhiều vào năng lực vốn (tiền ít vẫn có thể đầu tư được) mà quan trọng là tuân kỷ luật chơi, học tập bài bản và thẳng thớm cập nhật, bàn thảo kinh nghiệm thực tiễn với các chuyên gia.