Đại tá Nguyễn Hòa Văn – Tổng biên tập báo Biên Phòng: Nỗ lực bứt phá bằng say mê và tâm huyết

Tổng biên tập… chưa một ngày làm phóng viên + Xin chào Tổng biên tập…chưa một ngày làm phóng viên, tôi được biết cơ duyên của ông đến với báo Biên phòng rất đặc biệt? - Trước khi về báo Biên Phòng, tôi từng là Chủ nhiệm Chính trị, Phó Chỉ huy BĐBP tỉnh, từng là cộng tác viên cho một số tờ báo nhưng chưa một ngày làm phóng viên chuyên nghiệp. Ghi nhận về nghề viết báo của tôi chẳng có gì đáng kể. Chỉ có duy nhất 1 tác phẩm đoạt giải khuyến khích của Bộ quốc phòng. Sau khi báo Biên phòng được cấp phép phát hành rộng rãi, thì tháng 6 năm 2001 tôi được điều về báo giữ chức vụ Tổng biên tập, đến bây giờ tôi cũng chưa hiểu tại sao mình được các thủ trưởng cấp trên tín nhiệm vào công việc này. Chỉ có điều, sau 12 năm lăn lộn với nghề, càng làm càng thấy nhiều khó khăn muốn vượt qua, muốn đổi mới, càng khó lại càng say mê… + Tôi hình dung, Tổng biên tập cũng là một nghề. Người không kinh qua nghiệp phóng viên, chắc hẳn nhiều thách thức trong việc quản lý đội ngũ cán bộ phóng viên của tòa soạn? - Tất nhiên rồi. Khi nhận nhiệm vụ làm Tổng biên tập, cấp trên thì rất ủng hộ, nhưng có những người ở tòa soạn lại lắc đầu: ông này không có chuyên môn, làm sao mà lãnh đạo được. Có người thì khẳng định: chắc chỉ ba bảy hai mốt ngày thôi…làm tổng biên tập đâu phải chuyện đơn giản! Tôi đã bắt đầu công việc của mình trong sự khó khăn và thiếu thiện cảm đó. Bản lĩnh của người cán bộ chính trị trong Quân đội nhiều năm dường như là thứ vũ khí tôi luyện cho tôi vững vàng bắt tay vào nhiệm vụ mới, bỏ qua mọi điều ngờ vực ấy. Chỉ sau khi được cấp phép gần 5 tháng, báo Biên phòng chính thức ra đời ấn phẩm mang hình hài đúng nghĩa là một tờ báo được phát hành rộng rãi chứ không phải là tờ thông tin nội bộ như trước đây. Hệ thống nhân lực, bộ máy giúp việc ngày một hoàn thiện, chuyên nghiệp và hết lòng với sự phát triển của tờ báo. + Và ba bảy hai một ngày thành…12 năm, tôi còn nghe nói người ta nhắc đến đại tá ở nhiều lĩnh vực khác, các dự án, chương trình làm truyền hình chẳng hạn! - Có chứ. Nếu chỉ thực hiện xuất bản báo in thì báo Biên Phòng không thể phát triển mạnh được. Khi mọi thứ ổn định, tôi có thời gian làm nhiều việc khác, tìm dự án xây dựng tòa soạn báo, tổ chức cơ quan đại diện, phóng viên thường trú, rồi ra ấn phẩm phụ, làm báo điện tử, làm chương trình truyền hình, sản xuất phim để vừa xây dựng “thương hiệu” thu hút nguồn tài trợ, quảng cáo, thu hút đối tác hợp tác tuyên truyền... Vừa tạo thêm kinh phí cho hoạt động của tòa soạn và trả lương cho nhân viên hợp đồng. Năm 2001, 2002 chi phí sản xuất của tòa soạn, kể cả tiền lương của cán bộ, phóng viên, nhân viên mỗi năm chưa đến 1 tỷ đồng. Năm 2012, 2013 chi phí toàn bộ cho hoạt động của tòa soạn gần 20 tỷ đồng/năm, trong đó 2 tờ báo in: Báo Biên phòng 1 tuần/2 số, Báo An ninh Biên giới 1 tuần/1 số với kinh phí đầu tư hơn 10 tỷ đồng/năm; báo điện tử với chi phí một năm là 1,5 tỷ đồng; tổ chức các chương trình truyền hình, sản xuất phim, liên doanh liên kết, hợp tác tuyên truyền, dịch vụ truyền thông với kinh phí đầu tư hơn 7 tỷ/năm. Trong đó, ngân sách Bộ Tư lệnh BĐBP cấp gần 40% còn trên 60% từ nguồn thu sự nghiệp và các nguồn thu khác. + Dự kiến thời gian tới báo Biên phòng có thêm những “bứt phá” gì thưa ông? - Hiện chúng tôi đang thực hiện chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Tổng cục Chính trị xây dựng đề án hiện đại hóa báo Biên phòng (trong đề án hiện đại hóa báo chí Quân đội) đến năm 2020. Đi đôi với việc triển khai thực hiện đề án tự chủ theo Nghị định 43/CP của Chính phủ một cách có hiệu quả nhất. Trong đó tập trung ưu tiên kiện toàn, củng cố tổ chức xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ làm báo. Tiến tới kỷ niệm 55 năm ngày truyền thống BĐBP chúng tôi đang phối hợp với Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh sản xuất phim “Những trang sử biên thùy” và nhiều công việc khác với hành trình tăng tốc đưa báo Biên phòng phát triển bền vững. Đại tá Nguyễn Hòa Văn (ngoài cùng bên phải) cùng các đồng nghiệp đang tác nghiệp trong bộ phim "Ký sự biển đảo". Kí sự Biển đảo đã chạm tới trái tim khán giả! + “Ký sự Biên phòng” từng được dư luận đáng giá rất cao. “Ký sự biển đảo” cũng vậy - tác phẩm mang đến tấm Huân chương cho đạo diễn Trần Tuấn Hiệp, cho ông và báo Biên phòng ở điều gì, thưa ông? - “Ký sự biên phòng” và “Ký sự biển đảo” là sự phối hợp của chúng tôi với Đài Truyền hình Việt Nam. Với riêng “kí sự Biển đảo” điều ấn tượng nhất đó là lượng thông tin phong phú, dồi dào cung cấp cho người xem thông qua 35 tập phim. Đó là một cuộc hành trình khám phá thú vị về quá trình nghiên cứu, thăm dò, khai thác tiềm năng, thế mạnh của biển và quá trình bảo vệ, gìn giữ Biển đảo quê hương. Có thể nói tác phẩm đưa khán giả vào một cuộc du lịch biển đảo với những câu chuyện dọc đường đặc sắc. Bản thân tôi là người lên ý tưởng, tổ chức sản xuất nhưng khi tác phẩm lên sóng, tôi vẫn ngỡ ngàng vì có quá nhiều thông tin mới mẻ, hấp dẫn và chỉ khi những người phóng viên, quay phim dấn thân và đến tận cùng của sự việc mới chắt lọc được, xâu chuỗi được. + Còn tôi, tôi thấy, chỉ riêng thời điểm mà ký sự phát sóng, chỉ riêng chủ đề chủ quyền luôn đánh đúng vào cảm xúc và trái tim của người xem, đã đủ thu hút sự quan tâm rồi. Để có được 35 tập phim đó, hẳn là không ít gian khó? - Nếu không nhiệt tình, tâm huyết thì không thể làm được. Khó khăn trước hết là khảo sát tìm hiểu địa phương, nhân vật, sự kiện, câu chuyện điển hình để định hướng, xây dựng kế hoạch cho hành trình. Rồi muốn có những cảnh quay sống động phải đi tàu, đi thuyền, đi ghe mà đạo diễn, quay phim lại bị say sóng. Công tác tổ chức liên hệ, hợp đồng cho từng cảnh quay, từng tập phim không phải lúc nào cũng thông suốt. Nhóm làm phim trong suốt 2 năm đi trên 50 chuyến công tác, có chuyến đi trên 1 tháng. Hoạt động trên địa hình xa xôi cách trở, thời tiết, khí hậu thất thường, kinh phí bảo đảm có hạn, việc bảo đảm sức khỏe cho anh em cũng có nhiều khó khăn… Còn nữa, việc tuyên truyền về biển đảo là vấn đề nhạy cảm, có liên quan tới nhiều cơ quan, ban ngành chức năng định hướng, chỉ đạo và quản lý nội dung tuyên truyền. Việc trình thông qua kế hoạch, kịch bản... Đôi khi phải qua rất nhiều cửa để liên hệ làm việc, đôi lúc rất nản. Nhưng tất cả khó khăn nói trên đều được khắc phục vượt qua vì lòng yêu nghề, yêu biển của các đồng nghiệp. Tôi rất nể trọng và khâm phục đạo diễn phim Trần Tuấn Hiệp, con người rất cá tính nhưng có tâm huyết lao động quên mình và nhiều sáng tạo. Các nhà báo đến với các đồn Biên phòng, trừ một số cá biệt, các đồn không muốn tiếp, còn đa số là cảm thông và chia sẻ trách nhiệm với những khó khăn, vất vả của cán bộ, chiến sỹ. Đặc biệt nhóm làm phim của đạo diễn Trần Tuấn Hiệp, đến các đồn Biên phòng có thể nói anh em coi như người trong đơn vị mình. Trong khoảng thời gian 2 năm liền liên tục làm việc, mỗi chuyến đi lại tiếp thêm cho đoàn làm phim nhiệt huyết, cảm hứng. Trở về với biển, đôi lúc là những cảm xúc không kìm lòng được…Chẳng thế mà, sau những lần đi, lần nào tôi cũng làm thơ để trải lòng mình. Tôi tin là với Ký sự ấy chúng tôi đã chạm được vào những xúc cảm thiêng liêng nhất của triệu triệu người Việt. + Vâng, xin cảm ơn ông! Hà Vân(Thực hiện)