Ở đó có cơ man nà sách, báo, tạp chí và lại ngự ở trong một khu vườn đẹp đẽ
Nghe em cười tím rịm cả vòm cây”. Tôi cầm mà cảm động đến không nói được câu nào.
Hồi ấy, tôi không chú ý lắm đến đám con trai lớp mình. Tôi nghĩ, bọn học Văn làm sao được biết những bệnh nhân ngôn ngữ? Những chứng mất tiếng nói khác nhau, mà sau đại chiến thứ 2, các nhà khoa học Liên Xô đã nghiên cứu và công bố trên hàng loạt tạp chí, còn ở Việt Nam mới chỉ có một vài bác sỹ chú ý và Tiến sĩ Nguyễn Hàm Dương nghiên cứu về mặt tiếng nói, cùng các học trò của mình.
Tuổi 17 vào đại học của chúng tôi là những kỷ niệm không bao giờ phai mờ trong ký ức mỗi người. “Thế em phải đọc bằng tiếng Nga đi chứ, tốt nghiệp Trường ĐH Tổng hợp là phải am tường một ngoại ngữ đấy”. Cô đọc bằng tiếng Pháp mới nể chứ! Tôi đã viết luận văn trong thư viện. Xung quanh Khoa Ngữ văn, Sử lúc ấy toàn là đồng lúa, lúc thì xanh ngắt, lúc thì trĩu vàng, sao mà thơm mát, thái hoà đến thế? bây chừ, ai nói tôi tìm lại nơi học cũ, với phố san sát thế này, tôi chịu đấy.
Thành ra, tôi vẫn mong sao “Bao giờ cho đến ngày xưa” tuy con tôi thì cho rằng kiểu học của mẹ đã hết thời rồi. Cô nói cô cần thông báo của một vài tờ báo Pháp mới ra nói về văn học cổ Pháp. Họ tuy lành lặn, nhưng chỉ ú ớ, hoặc lắc đầu, hoặc lặng im dùng bàn tay để nói.
Tôi kêu lên “Gì thế ạ?”. Mọi người nói khẩu khí này có thể là tuyên ngôn của Đỗ Minh Tuấn-K16, sau này vừa là nhà thơ kiêm biên kịch và đạo diễn điện ảnh. Cũng như 2 sinh viên các khóa trước, thầy Dương và chúng tôi chỉ đưa ra được một số biện pháp khôi phục ngôn ngữ cho người bệnh, hoàn toàn thuần túy ngôn ngữ học. Thầy Hà Minh Đức, thầy Trần Đình Hượu, thầy Đỗ Hồng Chung. Nhưng theo tôi được biết , trên thế giới người ta đã làm thật quy mô để chữa chứng mất ngôn này, đó là có sự kết hơp chặt đẹp giữa bác sỹ nội khoa và nhà ngôn ngữ học, cùng với các dụng cụ máy móc luyện âm hiện đại cũng như có các loại thuốc đặc hiệu khác nhau dùng phối hợp.
Dương thế nói là tại thời đại nó thế. (GD&TĐ) - Học ở bên ĐH Ngoại ngữ một thời kì rất ngắn, sau đó tất thảy chúng tôi chuyển qua khu Mễ Trì. Tôi rất lo, sách về tiếng nói học đã hiếm rồi, sách về tiếng nói học thần kinh lại càng không có.
Ông đại úy giải đáp: “Bệnh nhân đã chết trên đường đến đây, không nói được gì với anh em”. Một đại úy vớt một bộ não ngâm trong bình thủy tinh ra, ông cắt dọc xuống, như người ta cắt thạch vậy, để chỉ ra các vết máu tụ tản mạn trên bít tất thân não.
Vấn đề ở đây là ngoài các biện pháp y học lâm sàng, về mặt tiếng nói, phải có biện pháp gì để có thể khôi phục cho bệnh nhân? Chúng tôi được đưa tới khoa phẫu thuật để được xem tận mắt những thương tổn trên não của những bệnh nhân mất ngôn ngữ.
Rồi ở một lớp học gần khoa Sử, lại có một câu thơ viết đậm nữa trên tường “Những vần thơ trong mơ. Sau hơn 3 ngày tra khảo trên các phiếu của thư mục, tôi đành gặp thầy và nản nói “Em sẽ viết theo những gì nhặt nhạnh từ thầy, chứ thư viện chỉ có 3 quyển về tiếng nói tâm thần của Viện sĩ Luria bằng tiếng Nga thôi”. Tôi nghĩ mà chưa viết. Thế thì bằng giết tôi rồi, một tuần học 2 tiết tiếng Nga, mà có sử dụng nói năng bao giờ đâu mà thầy bắt tôi đọc trực tiếp văn bản? Thầy cười mủm mỉm: “Tôi hiểu rồi, làm sao em đọc được, tôi đã dịch sờ soạng bài giảng của Luria ra tiếng Việt, một nhà xuất bản hứa duyệt để in, trong khi chờ in, tôi cho em mượn một bản để đọc tham khảo, cấm sao chép nhé, em mà cóp của tôi là tôi biết đấy”.
Đến nay, thầy Dương không còn nữa, giáo trình của thầy cũng không thấy in ra và những đề xuất của chúng tôi chắc cũng rơi vào lãng quên. Nhưng tôi vẫn cứ chờ.
Tôi là sinh viên thứ 3 thầy Dương truyền thụ cho kiến thức này
Ừ, biết thế rồi, nhưng những kỷ niệm một thời khoa Ngữ văn yêu dấu sẽ không bao giờ rời xa. “Trứng vịt lộn, tôi vừa đi qua phố Hàng Bông, mua cho vợ mấy quả, nghĩ thương cô trò nhỏ giờ chắc cũng đói rồi, mua thêm 3 quả cho em, ăn đi, lấy sức rồi viết.
Có thể là Vũ đã vào ngồi ở khu vườn thư viện này mà viết nên những vần thơ si như vậy chăng? Tôi có gặp cô Hoàng trong vườn thư viện vài lần.
Với lớp Ngữ, tôi được biết đến sự uyên bác của thầy Nguyễn Tài Cẩn, sự chu đáo và tận tình với sinh viên của cô Nonna Xtankievic vợ thầy, sự nồng nhiệt đến bốc đồng của thầy Hoàng Trọng Phiến, sự cẩn thận, khuôn phép của thầy Đỗ Thiện Thuật, và sư tài tình, thông minh một cách lãng tử của thầy Nguyễn Hàm Dương.
Hôm sau thầy mang cho tôi tập bản thảo dày gần 400 trang. Một tuần nữa, em phải có chương 1 cho tôi đấy”. Tôi hỏi: “Sao không mổ để hút máu vùng đó ra? Khi đó có thể cứu vãn được ngôn ngữ chứ ạ?”. Không đợi tôi cảm ơn, thầy sải bước ra về luôn. Tôi không biết hiện nay khi đã chia thành 2 khoa biệt lập - khoa Văn và khoa ngôn ngữ học, sinh viên có được học kép như thời chúng tôi không? Nhưng có một điều vững chắc, thời chúng tôi học, sinh viên và thầy cô gần gũi, tinh khiết, thân thiết cảm động hơn bây chừ nhiều.
Tỏa hương vào chiều tối, nhất là khi Đông về càng ngào ngạt. Thầy Dương (TS Nguyễn Hàm Dương) hướng dẫn, chỉ ra một đống sách tôi cần phải đọc. Tôi yêu Thư viện Quốc gia từ giữa năm thứ 2. Sinh viên ĐH Sư phạm Hà Nội Vừa vào Hội dài - giảng đường lớn, tôi đã thấy một dòng chữ đậm “Ta gọi mối tình đầu là hoa Violet.
Tôi vẫn nghĩ đấy là khu “Vườn trong phố” của Lưu Quang Vũ. Lợi đôi đường Tôi kể lan man nhiều thứ như vậy, cũng để nói rằng: Tôi không hối hận vì đã vào học lớp Ngữ văn. Tôi đã cùng thầy vào Viện Quân y 103, tới thăm các thương binh, những người bị mất tiếng nói. Như một con nghiện vậy, không chiều nào tôi không ra đó, kể cả ngày thứ 7. Khuôn viên của thư viện thời đó vẫn còn phảng phất vẻ hoang dã tự nhiên, có những lùm cây dạ hương, xen lẫn các hồng trần, rồi các cây long não cổ thụ, hoàng lan.
Thầy Dương chỉ cho chúng tôi thấy máu tụ ở vùng ngôn ngữ đậm đặc hơn các vùng khác.
Nhớ mãi một thuở học sinh. Là sinh viên ngoại trú, còn một cái thú vui khác là đến thư viện. Vì tôi đã được lợi kép cả 2 đường, được học Văn với những thầy cô “đỉnh” như cô Lê Hồng Sâm, cô Đặng Thị Hạnh, cô Nguyễn Thị Hoàng.
Không hiểu Nghiệu có đọc những dòng hồi ức này của tôi không, mà chắc gì nó đã được trải nghiệm nhiều cung bậc xúc cảm như tôi? Tôi chỉ nhớ, Nghiệu là một chàng trai bé nhỏ, lúc nào cũng tươi cười, tranh luận bao giờ cũng đến cùng. Ở đây, tôi được nhìn thấy rất nhiều não người được ngâm phoocmon để trong các bình khác nhau.
Rất nhiều người bị những thương tật khác kèm theo nhưng khả năng tiếng nói thật thương tâm khi họ không nói được. Chỉ lo mình sắp chết”. Chẳng phải vì kiêu, mà chỉ vì có rất ít những đợt sinh hoạt chung như bọn lớp Văn, nên tôi không có cơ hội hiểu mọi người.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét